मराठी साहित्य, संगीत, इतिहास, शिक्षण आणि AI ज्ञानाचा खजिना
by Charudatta Sawant
by Charudatta Sawant
लेखक: दीपक तांबोळी यांच्या 'कथा माणुसकीच्या' या पुस्तकातील एक कथा:
..... सर मोकळेपणाने हसले.
"अजून एक अट. तुझ्यासारखे अनेक गजू आहेत ज्यांना मदतीची गरज आहे. त्यांना गजानन शेठ व्हायला मला मदत करायची." .....
वाई जवळच्या एका छोट्या गावातील तरुणाने चक्क 'आयफोन' वापरून पूर्ण लांबीचा मराठी चित्रपट तयार केला आणि आपला पहिलावाहिला चित्रपट MX-Player ह्या OTT प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित करण्यापर्यंत झेप घेतली. चित्रपट पाहताना अजिबात वाटत नाही की खरंच हा चित्रपट 'आयफोन'वर चित्रित केलेला आहे ....
Unknown Singers of Bollywood - चित्रपटसृष्टीतील अपरिचित गायक : हिंदी चित्रपटातील मागील पिढीतील आघाडीचे अभिनेता विश्वजित आणि अभिनेत्री माला सिन्हा, गीतकार आनंद बक्षी यांनाही गायनाची हौस आणि कला होती. पण ते नियमित गायक म्हणून पुढे येवू शकले नाही. अशाच काही अपरिचित आवाजातील गाणी आपण आता ऐकूयात.
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेतील भाग ६: सायलेंट हिरोज्!
... प्रत्येक डॉक्टर आपल्या पेशंटला बरे करण्याचा प्रयत्न करत असतो. आणि खरं सांगायचं तर या सर्वांच्या आयुष्यात कितीही अडचणी असल्या तरी आपला पेशंट बरा होऊन घरी जातोय या एकाच गोष्टीमध्ये या लोकांना खरं सुख सापडतं! …"
Fight With Covid 19 कोव्हिडवर विजय - एक अनुभव: या पोस्टद्वारे कोणालाही घाबरवायचे नाहीए, उलट धीर सोडला नाही कोविड मधून तर आपण नक्कीच बाहेर पडू शकतो हे सांगायचे आहे. तरी कृपया कोणी हि पोस्ट नकारात्मकपणे घेऊ नये.
जुन्या काळातील चित्रपट संगीतकारांमधील लपलेल्या गायकाची ओळख करून देणारा हा लेख. ओपी, मदन मोहन, रवी, उषा खन्ना, खय्याम यांच्यात दडलेला गायक ऐका.
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेतील भाग ५: सेकंड चान्स्!
रुममधलं वातावरण बघून मला देखील डोळ्यातलं पाणी आवरता आलं नाही, म्हणून मला फोन आल्याचं नाटक करत मी तिथून बाहेर पडलो आणि पळतच बाथरूम मध्ये गेलो. “पेशंट समोर डॉक्टरनी कधीच कमजोर पडायचं नसतं.” म्हणून मी डोळ्यातलं पाणी डोळ्यातच आटवलं. तोंडावर पाणी मारून फ्रेश झालो."
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेतील भाग ४: ती २७ मिनिटे !
त्‍यांची परवानगी येईपर्यंत मला थांबणं शक्‍य नव्‍हतं. मी जोरात ओरडलो, "पेशंट ताबडतोब ऑपरेशन थिएटरमध्‍ये घ्‍या." आजूबाजूला १०-१५ स्‍टाफ उभे होते. सर्वजण माझं ते रुप पाहून हादरले होते. बेडसकटच पेशंट ऑपरेशन थिएटर मध्ये शिफ्‍ट केला. १० वा. १० मि. नी पेशंट ऑपरेशन टेबलवर होता. …"
निसर्गप्रेमी आणि अभ्यासक श्री. विलास (भाई) महाडिक यांनी कॅमेऱ्यात टिपलेली पक्षांची छायाचित्रे आणि कोणते पक्षी कोणत्या वनस्पती/झाडांचा, कोणत्या कारणासाठी उपयोग करतात याची संकलित केलेली ज्ञानवर्धक माहिती ....
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेतील भाग ३: ससून मधील अननोन !
आता आमच्यामध्ये एक स्पर्धाच सुरु झाली होती जणू! मी ऐकत नाही म्हटल्यावर त्याने मला लाथा मारायला सुरुवात केली. पण मी देखील हार मानली नाही. मी आता ड्रेसिंगला सुरुवात करायच्या आधी त्याचे हातपाय बांधून ठेवायचो. आता मात्र त्याने शेवटचं अस्त्र काढलं. तो आता ड्रेसिंग करत असताना मध्येच उठायचा आणि माझ्या अंगावर थुंकायचा. ……………"
दुर्गभ्रमणगाथाकार गोनीदा यांना मी एकदा राजगडावर विचारलं होतं की "अप्पा आनंद कसा शोधायचा?" माझ्या डोक्याचे केस हलकेच कुरवाळत ते मला म्हणाले, "हे बघ जेव्हा आपण कुठेही फिरत असतो तेथे कोणतीही गोष्ट नव्याने सापडली तर तो आनंद समजायचा".
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेतील भाग २:
एक दिवसाची सुट्टी !
मी लाडूचा घास घेणार इतक्यात त्या पेशंटची बायको व दोन्ही मुले माझ्या नजरेसमोर येऊन उभी राहिली. दोन्ही मुले केविलवाण्या नजरेने माझ्या हातातल्या लाडूकडे बघत होती. इतक्यात त्याची बायको पुढे आली आणि म्हणाली, "सायेब, ……………"
किशोर आणि आशा यांची द्वंद्वगीते म्हटले कि सचिनदेव बर्मन आणि राहुलदेव बर्मन यांनी संगीतबद्ध केलेली कित्येक गाणी लगेच आठवतात. परंतु शंकर-जयकिशन सोबत किशोरकुमार आणि आशा हे समीकरण मात्र अनेकांना ठाऊक नाही. या चौघांनी केलेली गाणी फार कमी लोकांच्या ऐकण्यात आहेत ...
खरंच 'काळ आला होता पण वेळ आली नव्हती.....
Making of a Neurosurgeon - 'मेकिंग ऑफ अ न्युरोसर्जन!' या लेखमालिकेत माझ्या न्युरोसर्जन क्षेत्रातील अल्पकाळात मला मिळालेले बहुमोल अनुभव आपणाशी सामायिक करणार आहे.
वितभर पोटाची टीचभर खळगी भरण्यासाठी धावपळीच हे मानवी जीवन…. या असल्या धकाधकीच्या जीवनात कधीकाळी हे असले आनंदाचे क्षण येतात नि सारं जीवनच कसं मंत्रागत भारून जातात या असल्या क्षणाची चव चाखण्यात जी एक अवीट गोडी असते ती सांगून कळायची नाही, ती प्रत्यक्ष अनुभवावी लागेल .....
छत्रपती संभाजी महाराज्यांच्या (Chhatrapati Sambhaji Maharaj) (Chhava - छावा) कार्यकालातील घटनाक्रम आपल्या समोर वेगळ्या पद्धतीने मांडत आहे. मी अभ्यासलेल्या छत्रपती संभाजीराजे विषयीच्या पुस्तकांत जिथे जिथे तारखांचा उल्लेख झाला आहे, तो उतरवून त्यांचा अनुक्रम लावून छत्रपती संभाजीराजांचा जीवनपटच आपल्या समोर मांडला आहे.
मुंबई-गोवा मार्गे चिपळूणकडं जाताना एक फाटा पोलादपूरापासून चिपळुणच्या दिशेनं धावत गेला आहे. त्यास फुटलेल्या एका शाखेवर ठोकताळपणं उभे आहेत महिपतगड, सुमारगड नि रसाळगड ! अशा ह्या अंतर्भागात अगदी अडगळीच्या स्थळी दडून बसलेल्या दुर्लक्षित गडांकडे सहसा कुणाचं लक्ष जात नाही. ....
रायगड हा अवघ्या गडांचा धनी ... ! स्वराज्याचा कंठमणी ... ! मराठा साम्राज्याची पहिली राजधानी ...! तशी अभेद्य, अजिंक्य नि दुर्गम. अशा या राजधानीस वाटा आहेत तीन. पैकी पहिली महाद्वारातून वर गडापावेतो पोहचविणारी सध्याची वाहती सुगम .....
२३ मार्च: शहिद दिवसानिमित्त शहिदांना आदरांजली
मुंबई ते पुणे पायी प्रवासाचा शेवटचा दिवस.
लहानपणी एक सुभाषित वाचले होते. ‘केल्याने देशाटन, पंडित मैत्री, सभेत संचार, शास्त्र ग्रंथ विलोकन, मनुजा चातुर्य येतसे फार’. ह्याचा अनुभव घ्यायचा असेल तर, 'चला घराबाहेर पडा'. नवीन जग पाहावयास मिळेल, अनुभवयास मिळेल.
मुंबई ते पुणे पायी प्रवासाचा चौथा दिवस.
आज मात्र बरेवाईट दोन्ही अनुभव मिळाले....
वाचा या भागात.