स्मार्टफोनमधील आपत्कालीन सुविधा: ICE, Medical ID आणि Emergency SOS

---

📚 माझी लेखमाला: लेखक: चारुदत्त सावंत
🎯 वाचक: लहानथोर सर्व स्मार्टफोन वापरकर्ते
⏱️ वाचन वेळ: अंदाजे ८ ते १० मिनिटे

---

आपण स्मार्टफोन घेताना त्याचा कॅमेरा किती मेगापिक्सेलचा आहे, RAM किती आहे, Storage किती आहे, Battery किती मोठी आहे आणि Processor किती वेगवान आहे, याचा विचार करतो.

पण त्याच स्मार्टफोनमध्ये आपत्कालीन प्रसंगी अत्यंत उपयोगी, आपत्कालीन प्रसंगी अत्यंत उपयुक्त ठरू शकणारी सुविधा उपलब्ध आहे का आणि ती कशी वापरायची, याचा विचार किती जण करतात?

कदाचित फारच कमी जण.

आपत्कालीन परिस्थिती येऊ नये, हीच आपली इच्छा असते. पण अशा प्रसंगासाठी थोडीशी तयारी करून ठेवणे आपल्या हातात असते.

आपल्या स्मार्टफोनमध्ये अशीच एक छोटी पण अत्यंत महत्त्वाची सुविधा उपलब्ध असू शकते. ती कदाचित आपण क्वचितच किंवा कधीही वापरत नसू; पण गरजेच्या वेळी ती आपल्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधण्यास किंवा आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यास मदत करू शकते.

काही स्मार्टफोनमध्ये या सुविधेला ICE (In Case of Emergency), Emergency Information, Emergency Contacts, Medical ID किंवा अशा इतर नावांनी ओळखले जाते.

नाव कोणतेही असो—महत्त्वाचा प्रश्न एकच आहे:

आपत्कालीन प्रसंगी तुम्ही स्वतः माहिती देऊ शकत नसाल, तर तुमचा स्मार्टफोन तुमच्याबद्दल काही महत्त्वाची माहिती उपलब्ध करून देऊ शकतो का?

याचे उत्तर आपल्या फोनच्या model, operating system आणि settings वर अवलंबून आहे.

म्हणूनच आपल्या स्मार्टफोनमध्ये ही सुविधा आहे का आणि ती योग्य प्रकारे सेट केली आहे का, हे एकदा तपासून पाहणे निश्चितच फायदेशीर आहे.

या लेखात आपण शिकणार आहोत

या लेखात आपण स्मार्टफोनमधील आपत्कालीन सुविधांविषयी सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत:

📌 ICE (In Case of Emergency) म्हणजे काय?

👥 Emergency Contacts आणि Medical ID यांचा उपयोग काय?

🔍 Emergency Information आणि Emergency SOS यात काय फरक आहे?

📱 Android स्मार्टफोनमध्ये Emergency Information कुठे मिळते?

🛡️ Samsung Galaxy मध्ये Emergency सुविधा कशी उपलब्ध असते?

🍎 iPhone मध्ये Medical ID कसे वापरता येते?

📲 Xiaomi सारख्या Android फोनमध्ये ही सुविधा कुठे मिळू शकते?

🩺 Emergency Information मध्ये कोणती माहिती ठेवावी?

🔒 Lock Screen वर माहिती उपलब्ध करताना Privacy कडे का लक्ष द्यावे?

☎️ Feature phone मध्ये कोणत्या Emergency/SOS सुविधा असू शकतात?

✅ आपल्या आणि कुटुंबातील सदस्यांच्या फोनमध्ये या सुविधा आजच कशा तपासाव्यात?

---

ICE म्हणजे काय?

ICE म्हणजे In Case of Emergency.

हा शब्द अनेक स्मार्टफोन वापरकर्त्यांना परिचित नसेल. त्यामुळे केवळ “ICE” या नावाने या सुविधेकडे पाहण्याऐवजी तिला आपण सोप्या भाषेत “आपत्कालीन माहिती व संपर्क सुविधा” असे समजू शकतो.

या सुविधेचा मुख्य उद्देश आपत्कालीन परिस्थितीत आवश्यक संपर्क किंवा वैद्यकीय माहिती उपलब्ध करून देणे हा आहे.

काही फोनमध्ये Emergency Contacts, रक्तगट, allergies, medications किंवा इतर वैद्यकीय माहिती नोंदवता येते. काही उपकरणांमध्ये ही माहिती फोन लॉक असतानाही पाहता येते.

मात्र सर्व स्मार्टफोनमध्ये ही सुविधा एकाच नावाने किंवा एकाच पद्धतीने उपलब्ध असेलच असे नाही.

---

एका साध्या प्रसंगाची कल्पना करा

समजा एखादी व्यक्ती प्रवासात आहे.

अचानक तिला वैद्यकीय मदतीची गरज भासते आणि त्या वेळी ती स्वतःच्या फोनमधून कुटुंबीयांशी संपर्क साधण्याच्या स्थितीत नसते.

तिच्या स्मार्टफोनमध्ये Emergency Information किंवा Medical ID योग्य प्रकारे सेट केलेले असेल, तर उपलब्ध असलेल्या सुविधेनुसार मदत करणाऱ्या व्यक्तीला Emergency Contact किंवा आवश्यक वैद्यकीय माहिती मिळू शकते.

यामुळे कुटुंबीयांशी संपर्क साधण्याचा मार्ग मिळू शकतो.

ही सुविधा प्रत्येक परिस्थितीत उपयोगी पडेलच असे नाही. परंतु ती उपलब्ध असणे आणि योग्य प्रकारे सेट केलेली असणे ही एक चांगली पूर्वतयारी आहे.

---

ICE, Medical ID आणि Emergency SOS — फरक काय?

हे तीन शब्द एकमेकांशी संबंधित असले तरी त्यांचा अर्थ पूर्णपणे समान नाही.

ICE / Emergency Contacts

आपत्कालीन परिस्थितीत संपर्क करण्यासाठी निवडलेल्या व्यक्तींची माहिती.

Medical ID / Medical Information

रक्तगट, allergies, medical conditions, medications यांसारखी वैद्यकीय माहिती.

Emergency SOS

आपत्कालीन प्रसंगी मदत मागण्यासाठी किंवा निवडक emergency contacts ना alert करण्यासाठी फोनमध्ये उपलब्ध असलेली सुविधा.

उदाहरणार्थ, Android च्या काही आवृत्त्यांमध्ये Emergency SOS द्वारे मदत मागणे, emergency contacts ना location share करणे किंवा इतर emergency actions सुरू करणे शक्य आहे. उपलब्धता device, operating system, carrier आणि region नुसार बदलू शकते.

म्हणून ICE, Medical ID आणि Emergency SOS हे समान शब्द नाहीत; पण ते स्मार्टफोनच्या emergency-safety सुविधांच्या व्यापक संकल्पनेशी संबंधित आहेत.

---

📱 Android स्मार्टफोनमध्ये Emergency Information

Android फोनमध्ये emergency information ठेवण्याची सुविधा काही उपकरणांवर Safety / Personal Safety / Safety & emergency अशा नावांनी उपलब्ध असते.

Google च्या अधिकृत माहितीनुसार, समर्थित Android उपकरणांमध्ये blood type, allergies, medications यांसारखी medical information आणि emergency contacts नोंदवता येतात. काही परिस्थितींमध्ये ही माहिती Lock Screen वरूनही पाहता येते.

साधारणपणे खालील प्रकारचे पर्याय दिसू शकतात:

Settings → Safety & emergency

किंवा

Safety / Personal Safety → Your info

त्यानंतर:

• Medical Information
• Emergency Contacts
• Emergency Information access
• Show when locked

यांसारखे पर्याय उपलब्ध असू शकतात.

Android स्मार्टफोनवरील “Safety & emergency” विभागाचे प्रत्यक्ष उदाहरण:

---

महत्त्वाची सूचना

Android मध्ये menu ची नावे आणि त्यांचे स्थान फोनच्या brand, model आणि software version नुसार बदलू शकते.

त्यामुळे वरील मार्ग आपल्या फोनमध्ये तंतोतंत दिसेलच असे नाही.

---

🛡️ Samsung Galaxy मध्ये Emergency सुविधा

Samsung Galaxy फोनमध्ये सध्या Settings → Safety and emergency या विभागात Emergency contacts आणि Medical info सारखे पर्याय उपलब्ध आहेत. Samsung च्या अधिकृत माहितीनुसार, Emergency contacts मध्ये निवडक व्यक्ती जोडता येतात आणि Medical info मध्ये medical conditions, allergies, current medications आणि blood type यांसारखी माहिती नोंदवता येते. काही Galaxy devices मध्ये emergency information Lock Screen वर उपलब्ध करण्याचे पर्यायही असतात. मात्र स्क्रीन आणि settings model तथा software version नुसार बदलू शकतात.

🔗 अधिक माहितीसाठी:
Samsung Galaxy – Emergency contacts आणि Medical info

---

📲 Xiaomi सारख्या Android फोनमध्ये ही सुविधा कुठे मिळू शकते?

Xiaomi फोनमध्ये Settings → Safety & emergency → Medical information या विभागातून वैद्यकीय माहिती नोंदवता येते. Show when locked आणि Share during emergency call यांसारखे पर्यायही उपलब्ध असू शकतात. प्रत्यक्ष पर्याय फोनच्या मॉडेल आणि सॉफ्टवेअर आवृत्तीनुसार बदलू शकतात.

🔗 अधिक माहितीसाठी:
Xiaomi Support — How to fill in medical information on the Xiaomi 14T Pro?

---

🍎 iPhone मध्ये Medical ID

iPhone मध्ये याच प्रकारची सुविधा Medical ID या नावाने उपलब्ध आहे. Apple च्या Health app मधून Medical ID तयार करता येते. त्यामध्ये allergies, medical conditions आणि emergency contacts यांसारखी महत्त्वाची माहिती ठेवता येते. Apple च्या माहितीनुसार, Medical ID योग्य प्रकारे सेट केल्यास emergency workers ही महत्त्वाची माहिती iPhone unlock न करताही पाहू शकतात.

साधारण मार्ग:

Health app → Profile picture → Medical ID → Edit

येथे उपलब्ध पर्यायांनुसार आवश्यक माहिती भरता येते.

Show When Locked आणि Emergency Call यांसारखे पर्याय उपलब्ध असल्यास त्यांची settings तपासणे महत्त्वाचे आहे.

🔗 अधिक माहितीसाठी:
Apple Support India — Set up your Medical ID in the Health app on your iPhone

---

🚨 एखाद्याचा फोन हातात आला तर Emergency Contact कसा शोधायचा?

समजा एखादी व्यक्ती आपत्कालीन परिस्थितीत आहे आणि तिचा स्मार्टफोन तिच्याजवळ आहे, पण फोन Lock आहे. अशा वेळी मदत करणाऱ्या व्यक्तीने फोन अनलॉक करण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी आधी Emergency / Emergency Information / Medical ID असा पर्याय Lock Screen वर उपलब्ध आहे का, हे पाहावे.

Android फोनमध्ये, सुविधा उपलब्ध आणि सेट केलेली असल्यास, Lock Screen वरून Emergency → View emergency info या मार्गाने वैद्यकीय माहिती आणि Emergency Contacts पाहता येऊ शकतात.

iPhone मध्ये Medical ID मध्ये Show When Locked सक्षम केले असल्यास, Lock Screen वरून Medical ID आणि Emergency Contacts पाहता येतात.

संपर्क क्रमांक दिसल्यास, संबंधित व्यक्तीच्या कुटुंबीयांना किंवा Emergency Contact ला फोन करून परिस्थितीची माहिती देता येऊ शकते.

महत्त्वाचे: हा पर्याय फोनच्या model, operating system आणि मालकाने केलेल्या settings वर अवलंबून असतो. प्रत्येक फोनमध्ये Emergency Information किंवा Medical ID Lock Screen वर उपलब्ध असेलच असे नाही.

मदत करणाऱ्या व्यक्तीसाठी सोपी कृती

1. 📱 फोनचा Lock Screen पहा.
2. 🚨 Emergency / Emergency Information / Medical ID असा पर्याय आहे का ते पहा.
3. 👤 Emergency Contact उपलब्ध असल्यास तो नंबर शोधा.
4. ☎️ परिस्थिती समजावून सांगून त्या व्यक्तीच्या कुटुंबीयांशी संपर्क करा.
5. 🔒 फोन अनलॉक करण्याचा किंवा वैयक्तिक माहिती पाहण्याचा प्रयत्न करू नका.

Emergency Contact उपलब्ध असल्यास, Lock Screen वरील Emergency Information / Medical ID मधून संपर्क क्रमांक पाहता येऊ शकतो.

---

स्मार्टफोनमधील आपत्कालीन सुविधा: आपल्या फोनमध्ये हे शोधणे इतके महत्त्वाचे का?

आपण स्मार्टफोनच्या अनेक सुविधांचा रोज वापर करतो.

Camera, WhatsApp, YouTube, Maps, Banking, Social Media आणि अनेक apps आपल्याला चांगले परिचित आहेत.

पण Emergency Information किंवा Medical ID सारख्या सुविधा कदाचित क्वचितच किंवा कधीही वापरल्या जात नाहीत.

याचे कारण त्यांची गरज रोज पडत नाही.

आणि ती गरज रोज पडू नये, हेच चांगले.

पण एकदा योग्य प्रकारे सेट करून ठेवण्यासाठी लागणारा वेळ फार कमी आहे.

म्हणून या सुविधेकडे “कधीतरी लागेल” म्हणून दुर्लक्ष करण्याऐवजी “आजच एकदा तपासून ठेवूया” असा दृष्टिकोन ठेवणे अधिक चांगले.

---

कोणती माहिती ठेवावी?

फोनमध्ये उपलब्ध असलेल्या सुविधेनुसार खालीलपैकी आवश्यक माहिती ठेवता येऊ शकते:

Emergency Contacts

आपत्कालीन परिस्थितीत संपर्क करता येतील अशा विश्वासू व्यक्ती.

उदा.:

• आई / वडील
• पती / पत्नी
• मुलगा / मुलगी
• भाऊ / बहीण
• जवळचा नातेवाईक

Blood Group

आपला रक्तगट खात्रीने माहीत असल्यासच नोंदवा.

Allergies

एखाद्या औषधाची किंवा पदार्थाची गंभीर allergy असल्यास, फोनमध्ये अशी माहिती ठेवण्याची सुविधा उपलब्ध असेल तर ती नोंदवता येते.

Medications / Medical Conditions

फोनमध्ये अशी सुविधा असल्यास, emergency परिस्थितीत महत्त्वाची ठरणारी अचूक वैद्यकीय माहिती नोंदवता येते.

---

Privacy कडेही लक्ष द्या

Emergency Information उपयुक्त असली तरी ती वैयक्तिक माहिती उघड करण्याचे माध्यम बनू नये.

विशेषतः Lock Screen वरून माहिती उपलब्ध होऊ शकत असल्याने कोणती माहिती दाखवायची याचा विचार करा.

खालील माहिती कधीही Emergency Information मध्ये ठेवू नका:

• ATM PIN
• UPI PIN
• Banking passwords
• Email passwords
• Social media passwords
• OTP
• अत्यंत संवेदनशील वैयक्तिक माहिती

ICE किंवा Emergency Information चा उद्देश मदत मिळवणे सोपे करणे हा आहे; संपूर्ण वैयक्तिक माहिती उपलब्ध करून देणे हा नाही.

---

Emergency SOS आणि Emergency Information तपासा

Emergency Information आणि Emergency SOS या दोन वेगळ्या सुविधा आहेत.

Emergency Information प्रामुख्याने आवश्यक संपर्क आणि माहिती उपलब्ध करून देण्यास मदत करते.

Emergency SOS मात्र emergency परिस्थितीत मदत मागण्यासाठी किंवा emergency contacts ना alert करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते.

Android मध्ये Emergency SOS ची उपलब्धता आणि कार्यपद्धती device, software, network आणि region नुसार बदलू शकते.

म्हणून आपल्या फोनमध्ये Emergency SOS कसे सुरू होते आणि कोणते actions सेट केले आहेत, हे सामान्य परिस्थितीत एकदा समजून घेणे चांगले.

मात्र प्रत्यक्ष emergency नसताना emergency call किंवा SOS चाचणी म्हणून सुरू करू नये.

टीप: Emergency SOS ची उपलब्धता, सक्रिय करण्याची पद्धत आणि पर्याय स्मार्टफोनच्या मॉडेल, Android आवृत्ती आणि प्रदेशानुसार बदलू शकतात.

---

स्मार्टफोन नसल्यास काय?

सर्वजण smartphone वापरतात असे नाही.

अनेक लोक अजूनही keypad phone किंवा feature phone वापरतात—विशेषतः साधा फोन पसंत करणारे किंवा ज्यांना smartphone च्या अनेक सुविधांची गरज नसते अशा वापरकर्त्यांमध्ये.

Feature phones मध्ये smartphone प्रमाणे Medical ID किंवा Lock Screen Emergency Information सुविधा असणे आवश्यक नाही.

परंतु काही models मध्ये खालील सुविधा असू शकतात:

• Emergency / SOS button
• Pre-set emergency contacts
• Speed dial
• Emergency SMS
• Dedicated SOS key

या सुविधा model नुसार मोठ्या प्रमाणात बदलतात.

म्हणून feature phone वापरणाऱ्या व्यक्तीने आपल्या फोनच्या manual किंवा settings मध्ये SOS / Emergency पर्याय आहे का हे तपासावे.

विशेषतः कुटुंबातील ज्येष्ठ व्यक्ती feature phone वापरत असल्यास, त्यांना उपलब्ध असलेली emergency सुविधा समजावून देणे उपयोगी ठरू शकते.

फिचर फोनमध्ये आपत्कालीन संपर्कासाठी साधारणपणे दोन प्रकार आढळू शकतात:

१. कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये ‘ICE’ नाव वापरणे

जुन्या किंवा साध्या कीपॅड फोनमध्ये खास ‘ICE’ नावाचा वेगळा पर्याय नसेल, तर लोक आपल्या फोन बुकमध्ये (Contact List) जवळच्या नातेवाईकांच्या नावाच्या आधी ‘ICE’ लिहून नंबर सेव्ह करतात.

• उदाहरणार्थ: तुमच्या वडिलांचा किंवा पत्नीचा नंबर सेव्ह करताना तो “ICE – Father” किंवा “ICE – Wife” असा सेव्ह केला जातो.
• यामुळे संकटसमयी अनोळखी व्यक्तीला किंवा पोलिसांना तुमच्या फोनमधील हजारो नंबर शोधण्याची गरज पडत नाही. त्यामुळे आपत्कालीन मदत करणाऱ्या व्यक्तीला योग्य संपर्क शोधणे सोपे होऊ शकते.

२. इन-बिल्ट SOS किंवा आणीबाणी सेटिंग्ज

अनेक आधुनिक फिचर फोन्समध्ये (उदा. JioPhone किंवा इतर कंपन्यांचे कीपॅड फोन्स) सेटिंग्जमध्ये ‘SOS’ किंवा ‘Emergency Contact’ नावाचा इन-बिल्ट पर्याय असतो.

• यामध्ये तुम्ही ३ ते ५ जवळच्या व्यक्तींचे नंबर जोडू शकता.
• काही feature phones मध्ये SOS, Emergency Contact किंवा तत्सम इन-बिल्ट सुविधा उपलब्ध असू शकतात. या सुविधेमध्ये निवडक संपर्क क्रमांक सेव्ह करून, आपत्कालीन प्रसंगी फोनच्या विशिष्ट बटणाचा किंवा SOS पर्यायाचा वापर करता येऊ शकतो. काही मॉडेल्समध्ये त्यानुसार कॉल, संदेश किंवा इतर emergency action सुरू होऊ शकतो.
• मात्र ही सुविधा प्रत्येक feature phone मध्ये असेलच असे नाही आणि तिची कार्यपद्धती model नुसार बदलते. त्यामुळे आपल्या फोनच्या manual किंवा settings मध्ये SOS / Emergency पर्याय उपलब्ध आहे का, हे तपासणे योग्य ठरेल.

---

आजच आपल्या स्मार्टफोनमध्ये हे तपासा

यासाठी फार वेळ लागणार नाही.

एक छोटी checklist:

• ☐ Emergency Contacts जोडले आहेत का?
• ☐ Emergency Information / Medical ID उपलब्ध आहे का?
• ☐ Blood Group योग्य आहे का?
• ☐ Allergies किंवा महत्त्वाची medical information अद्ययावत आहे का?
• ☐ Lock Screen वर Emergency Information उपलब्ध आहे का?
• ☐ Emergency SOS कुठे आहे हे माहीत आहे का?
• ☐ Emergency Contact मधील फोन नंबर अद्ययावत आहे का?
• ☐ कुटुंबातील ज्येष्ठ व्यक्तींच्या फोनमध्येही ही सुविधा तपासली आहे का?

---

कुटुंबातील सदस्यांसाठीही ही सुविधा तपासा

आपल्या फोनमध्ये ही सुविधा सेट करणे चांगलेच.

पण त्याचबरोबर घरातील इतर सदस्यांच्या फोनमध्येही ही सुविधा उपलब्ध आहे का हे तपासता येईल.

विशेषतः:

• ज्येष्ठ नागरिक
• एकटे प्रवास करणारे सदस्य
• नियमितपणे लांब प्रवास करणारे सदस्य
• बाहेर काम करणारे सदस्य

यांच्या फोनमध्ये Emergency Contact आणि उपलब्ध असल्यास Medical Information योग्य प्रकारे सेट करून ठेवणे उपयोगी ठरू शकते.

हे करताना संबंधित व्यक्तीची परवानगी आणि privacy यांचा नेहमी आदर करावा.

---

एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवा

Emergency Information किंवा Medical ID ही वैद्यकीय उपचारांची किंवा Emergency Services ची जागा नाही.

ही एक अतिरिक्त मदतनीस सुविधा आहे.

फोनची battery संपलेली असल्यास, device खराब असल्यास, network उपलब्ध नसल्यास किंवा संबंधित सुविधा त्या device मध्ये नसल्यास तिचे कार्य मर्यादित होऊ शकते.

म्हणून Emergency परिस्थितीसाठी आवश्यक असलेले स्थानिक emergency numbers आणि इतर मूलभूत safety उपायांची माहिती असणेही महत्त्वाचे आहे.

---

शेवटी…

आपण स्मार्टफोन खरेदी करताना त्याच्या किंमतीचा विचार करतो.

कॅमेरा, display, processor, battery आणि storage यासाठी आपण हजारो रुपये खर्च करतो.

पण त्या स्मार्टफोनमध्ये असलेली एखादी छोटीशी आपत्कालीन माहिती सुविधा कदाचित आपल्या दैनंदिन वापरात कधीच येणार नाही.

तरीही ती योग्य प्रकारे सेट करून ठेवणे म्हणजे गरजेच्या वेळी स्वतःला किंवा आपल्या कुटुंबीयांना मदत मिळण्याचा आणखी एक मार्ग तयार ठेवणे.

आपत्कालीन प्रसंग येऊ नयेत, हीच इच्छा.

पण आलेच तर?

आपला स्मार्टफोन त्यावेळी फक्त स्मार्ट नसावा—तो आपल्या मदतीला उपयोगी पडेल अशी तयारी आपण आजच करून ठेवू शकतो.

म्हणून आज आपल्या फोनमध्ये एकदा “Emergency”, “Safety”, “Medical ID” किंवा “SOS” असे search करून पाहा.

कदाचित आपल्या फोनमध्ये ही सुविधा आधीपासूनच असेल—फक्त आपण तिचा वापर केलेला नसेल.

---

---

लेखक आणि संपादक:

चारुदत्त सावंत
संशोधक • लेखक • इतिहासप्रेमी • मराठी साहित्य अभ्यासक

संपर्क: ८९९९७७५४३९

🙏 आभार व स्वीकार (Acknowledgement)

AI सहाय्य: या लेखाच्या लेखन व मांडणीसाठी AI साधनांची मदत घेतली असून अंतिम मजकूर लेखकाने तपासून संपादित केला आहे.

हा लेख तयार करताना आधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) आधारित सहाय्यक साधने ChatGPT (OpenAI) आणि Google Gemini यांचा संशोधन, माहितीची मांडणी, भाषिक सुधारणा, कल्पनांची मांडणी आणि संपादन प्रक्रियेत सहाय्यक म्हणून उपयोग करण्यात आला आहे.

या लेखातील विषयांची निवड, लेखाची रचना, अंतिम संपादन, पडताळणी आणि प्रकाशित करण्याची संपूर्ण जबाबदारी लेखकाची आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही या लेखनिर्मिती प्रक्रियेत एक सहाय्यक साधन म्हणून वापरण्यात आली असून, वाचकांपर्यंत दर्जेदार, अचूक आणि सुलभ माहिती पोहोचवण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करण्यात आला आहे.

तंत्रज्ञानाचा जबाबदारीने, नैतिकतेने आणि समाजहित लक्षात घेऊन उपयोग व्हावा, हा या लेखमालेचा प्रमुख उद्देश आहे.

चित्रांकन / माहितीचित्र: लेखकाच्या संकल्पनेवर आधारित, OpenAI ChatGPT आणि Google Gemini यांच्या सहाय्याने तयार केलेले AI-सहाय्यित दृश्य.

– चारुदत्त सावंत

---

आमचे इतर अभ्यासपूर्ण लेख वाचा:

AI म्हणजे काय? - AI विशेष लेखमाला | मागील भाग वाचा